(సంపాదకీయం)
నేపాల్ వరద బీభత్సం.. నేర్పుతున్న పాఠాలు
న్యూస్తెలుగు: హిమవత్పర్వతాల ఒడిలో ప్రశాంతంగా ఒదిగి ఉండే నేపాల్ను రుతుపవన విలయం మరోసారి అతలాకుతలం చేసింది. ఆకాశానికి చిల్లు పడిందా అన్నట్లు కురిసిన కుంభవృష్టి, కొండచరియల విరుపులు, ఉగ్రరూపం దాల్చిన నదులు ఆ దేశాన్ని శ్మశాన నిశ్శబ్దంలోకి నెట్టాయి. ఖాట్మండు లోయ మొదలుకొని గ్రామీణ ప్రాంతాల వరకు జలప్రళయం మిగిల్చిన ఆస్తి, ప్రాణ నష్టం వర్ణనాతీతం. అయితే, నేపాల్కు ఈ జల సంక్షోభం కొత్తేమీ కాదు. భౌగోళికంగా అత్యంత సున్నితమైన హిమాలయ శ్రేణుల్లో ఉన్న నేపాల్ చరిత్రను తరచి చూస్తే, ప్రతి కొన్ని సంవత్సరాలకోసారి ప్రకృతి ఇటువంటి హెచ్చరికలు జారీ చేస్తూనే ఉంది. ఈ విపత్తులు కేవలం ప్రకృతి ప్రకోపమేనా లేక మానవ నిర్లక్ష్యం తోడైన విధ్వంసమా అనే అంశంపై లోతైన విశ్లేషణ అవసరం.
నేపాల్లో వరదలు చరిత్ర పునరావృతం చేశాయి. గతం నేర్పని పాఠాలు నేపాల్ దుస్థితిని తెలియజేస్తున్నాయి. ఎందుకంటే, నేపాల్ వరదల చరిత్ర దశాబ్దాల విషాదాల సమాహారం. పర్వత ప్రాంతాలు, ఉధృతమైన నదీ వ్యవస్థల కారణంగా ఇక్కడ వర్షాకాలం ఎప్పుడూ ఒక పరీక్షే. 1993 నాటి మహా విషాదం ఇంకా ఎరుకే. నేపాల్ చరిత్రలోనే అత్యంత దారుణమైన జలప్రళయం 1993లో సంభవించింది. మధ్య నేపాల్ను ముంచెత్తిన ఈ వరదలు, కొండచరియల కారణంగా దాదాపు 1,300 మందికి పైగా ప్రాణాలు కోల్పోయారు. వందలాది గ్రామాలు నామరూపాల్లేకుండా పోయాయి. 2014 కోసి నదీ తీర విధ్వంసమూ మరువలేం. సుంకోసి నదిలో కొండచరియలు విరిగిపడి కృత్రిమ సరస్సు ఏర్పడటం, ఆపై అది బద్దలై జంకూరా ప్రాంతాన్ని ముంచెత్తడం తీవ్ర విషాదాన్ని మిగిల్చింది. అలాగే, దేశ ఆహార భాండాగారంగా పిలిచే తెరి మైదాన ప్రాంతం 2017లో నీట మునిగింది. సుమారు 150 మంది మరణించగా, లక్షలాది మంది నిరాశ్రయులయ్యారు. వ్యవసాయ రంగం తీవ్రంగా దెబ్బతింది. 2021 మెలామ్చీ విపత్తు మరీ దారుణం. భారీ వర్షాలకు తోడు హిమానీనద సరస్సుల విస్ఫోటనం వల్ల మెలామ్చీ తాగునీటి ప్రాజెక్టుతో పాటు దిగువ ప్రాంతాలు ధ్వంసమయ్యాయి. ఈ చారిత్రక పరిణామాలు నేపాల్కు వరద ముప్పు నిరంతరమైనదని నిరూపిస్తున్నప్పటికీ, ముందస్తు నివారణ చర్యలు తీసుకోవడంలో పాలనా యంత్రాంగాలు విఫలమవుతూనే ఉన్నాయి.
సంక్షోభానికి కారణాలపై అధ్యయనం అవశ్యం. ఈ విపత్తు ప్రకృతి సహజమా? మానవ తప్పిదమా? ప్రస్తుత బీభత్సానికి వర్షపాతం తీవ్రత ఒక కారణమైతే, దానికి తోడైన మానవ కార్యకలాపాలు వినాశనాన్ని రెట్టింపు చేశాయి. వాతావరణ మార్పులు ఇలాంటి విపత్తులకు ప్రధాన కారణాలగా మిగిలాయి. గ్లోబల్ వార్మింగ్ కారణంగా క్లౌడ్బర్స్ట్లు (మేఘ విస్ఫోటనాలు), హిమానీనదాలు కరిగి సరస్సులు బద్దలవడం పెరిగాయి. అస్తవ్యస్త పట్టణీకరణ మరో కారణం. ఖాట్మండు వంటి నగరాల్లో బాగమతి, బిష్ణుమతి వంటి నదీ పరీవాహక ప్రాంతాలను ఆక్రమించి నిర్మాణాలు చేపట్టడం వల్ల నీటి ప్రవాహ మార్గాలు మూసుకుపోయాయి. అశాస్త్రీయ రహదారుల నిర్మాణమూ ఒక కారణమే. పర్వత ప్రాంతాల్లో పర్యావరణ ప్రభావ అంచనా (ఈఐఏ) లేకుండా జేసీబీలతో ఇష్టారాజ్యంగా కొండలను తవ్వడంతో కొండచరియలు విరిగిపడే తీవ్రత పెరిగింది. అటవీ నిర్మూలన మరో ఆందోళనకరమైన అంశం. చెట్లను నరికివేయడం వల్ల నేల పటుత్వం కోల్పోయి, వర్షపు నీటిని పట్టి ఉంచే సహజ రక్షణ వ్యవస్థ బలహీనపడింది. ఈ సంక్షోభంపై అంతర్జాతీయ, ప్రాంతీయ ప్రభావాలూ ఉన్నాయి. నేపాల్లో కురిసే వర్షాలు కేవలం ఆ దేశ సరిహద్దులకే పరిమితం కావు. హిమాలయాల నుంచి ఉద్భవించే నదులు భారత్లోని ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్, పశ్చిమ బెంగాల్ మీదుగా ప్రవహిస్తాయి. నేపాల్లో నదులు ఉప్పొంగితే దిగువన ఉన్న భారతీయ మైదానాలు జలదిగ్బంధంలో చిక్కుకుంటాయి. ముఖ్యంగా కోసి, గండక్, కర్నాలీ (ఘాగ్రా) నదులు సరిహద్దులకు ఇరువైపులా ఏటా నష్టాన్ని కలిగిస్తున్నాయి.
ఈ నేపథ్యంలో, భారత్-నేపాల్ మధ్య సమాచార మార్పిడి మరింత వేగవంతం కావాలి. నదీ ప్రవాహాలు, నీటిమట్టాల సమాచారాన్ని ఎప్పటికప్పుడు రియల్-టైమ్లో పంచుకునే వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయడం అత్యంత కీలకం. తక్షణ అవసరాలు, దీర్ఘకాలిక పరిష్కారాలపై అధ్యయనం చేయాల్సిన తరుణమిది. ఇప్పటికైనా నేపాల్ ప్రభుత్వంతో పాటు దక్షిణాసియా దేశాలు మేల్కొనకపోతే భవిష్యత్తులో మరింత భారీ మూల్యం చెల్లించుకోవాల్సి వస్తుంది. ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలు యాక్టివేట్ కావాలి. నదుల ఎగువ ప్రాంతాల్లో అత్యాధునిక సెన్సార్లు, రాడార్ల ద్వారా ప్రజలను సమయానికి సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించే సామర్థ్యం పెరగాలి. పర్యావరణ ఆధారిత మౌలిక సదుపాయాలు పెంచాలి. అంటే పర్వత ప్రాంతాల్లో భారీ కాంక్రీట్ నిర్మాణాలను నియంత్రించి, పర్యావరణ అనుకూల ఇంజనీరింగ్ పద్ధతులను అమలు చేయాలి. ఆక్రమణల తొలగింపుపై దృష్టి సారించాలి. నదీ గర్భాలు, సహజ వరద ప్రవాహ కాలువలపై ఉన్న ఆక్రమణలను నిర్దాక్షిణ్యంగా తొలగించాలి. హిమాలయ పర్యావరణ పరిరక్షణ నిధి నెలకొల్పడం తక్షణావసరం. వాతావరణ మార్పుల ప్రభావాలను తట్టుకోవడానికి అంతర్జాతీయ నిధుల సహాయంతో గ్లేసియర్ సరస్సుల పర్యవేక్షణ, రక్షణ చర్యలు చేపట్టాలి. ప్రకృతి ప్రకోపం ముందు మనిషి ఎంతటి అల్పుడో నేపాల్ వరదలు మరోసారి స్పష్టం చేశాయి. కొండలు కరిగి, నదులు కట్టలు తెంచుకుంటున్న ఈ తరుణంలో పాత పద్ధతులనే కొనసాగిస్తే వినాశనం తప్పదు. ఉపశమనం, సహాయక చర్యలకే పరిమితం కాకుండా, దీర్ఘకాలిక పర్యావరణ పరిరక్షణ విధానాలను అమలు చేయడమే నేపాల్ ప్రజల భవిష్యత్తుకు నిజమైన రక్షణ కవచం. దీనికి భారత్ వంటి సరిహద్దు దేశాల సహకారమూ అవసరమే. (Story: నేపాల్ వరద బీభత్సం.. నేర్పుతున్న పాఠాలు)
Top Stories You Can See
- అందం మీ సొంతం: సహజ నిగారింపుకు 6 పోషకాలు!
- బాదం పప్పులు తింటే శరీరంలో వేడి పెరుగుతుందా?
- మీరు..36 నెలల్లో లక్షాధికారి అవ్వాలా?
- వింతైన రూపం..ఈ చెట్టుకు సొంతం!
- దొంగలు పారిపోయారని జైలునే మూసేశారు!
- ఆ చేప కన్పిస్తే…సునామీనే!
- ఒకే ఆసుపత్రిలో 11 మంది స్టాఫ్ ఒకేసారి గర్భం దాల్చారు!
-
మల్లెపూలతో తెల్లార్లూ…!
